Tabela

Wskaźniki rozwoju fizycznego dziewcząt i chłopców w wieku 8—18 lat*

* Według Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, dane z lat 1977—1979.

Dojrzałość czynności ruchowych dziecka 7—8-let-niego osiąga blisko połowę ruchów doros­łego. Stają się one harmonijne, rytmiczne, płynne i elastyczne. Około 10 roku życia ruchy stają się jeszcze bardziej skoordyno­wane i precyzyjne, poprawia się gibkość i zwinność. W ocenie rozwoju w tym okresie należy uwzględnić dużą indywi­dualną zmienność procesów wzrastania i dojrzewania. Dzieci w tym samym wieku mogą różnić się wzrostem, dojrzałością biologiczną i sprawnością fizyczną. Roz­wój i wzrost u różnych dzieci ma różne tempo i rytm.

Ten okres charateryzuje się względną sta­bilnością i wzrastającą harmonią rozwoju. Tempo wzrostu staje się wolniejsze, a po­większa się przyrost wagi ciała. Występuje intensywne dojrzewanie czynności narzą­dów wewnętrznych i wzajemna między ni­mi integracja. Wrażliwość i czynność zmy­słów osiągają swój pułap. Roczne przyros­ty wysokości ciała wynoszą ok. 5 cm, a nawet mniej, a wagi ciała 2,5—3,0 kg. Zanika smukłość sylwetki dziecięcej, gru­bieje kościec, zwiększa się muskulatura tułowia i kończyn dolnych, wzrasta przy­rost tkanki tłuszczowej. Stopniowo zmie­niająca się sylwetka ciała wykazuje różnice zależne od płci: u chłopców rozwijają się szczególnie barki, a u dziewcząt biodra. Wzrasta unerwienie i siła mięśni, w związ­ku z tym z każdym rokiem podnosi się poziom cech motorycznych.

Podokres szkolny (7—11—12 lat), czyli okres dojrzałości dziecięcej

Cechy charakterystyczne:

w zakresie rozwoju fizycznego wolniej­sze tempo wzrostu, a powiększenie przyrostu wagi ciała (pod koniec okresu nagły skok wzrostowy),

uzębienie stałe,

kształtowanie się charakteru i osobo­wości dziecka.

W okresie przed­szkolnym dziecko stopniowo poszerza za­sób słów i coraz sprawniej operuje reguła­mi gramatyki, w wieku 6—7 lat posługuje się już swobodnie mową potoczną. Myśle­nie dziecka w wieku przedszkolnym jest podporządkowane zadaniom praktycznym i przejawia się w rozwiązywaniu proble­mów podczas zabaw i codziennych zajęć. W tym okresie rozwoju dzieci osiągają doj­rzałość szkolną, jest to osiągnięcie takiego rozwoju fizycznego, psychicznego i społe­cznego, który czyni je wrażliwymi i podat­nymi na systematyczne nauczanie i wy­chowanie w pierwszej klasie szkoły pod stawowej. W dużym stopniu jest to zależ­ne od środowiska, w jakim dziecko się wy­chowuje.